BES, düzenli veya esnek katkı paylarını emeklilik yatırım fonlarında uzun vadeli birikime dönüştüren, sosyal güvenlik sistemini tamamlayıcı özel emeklilik sistemidir. 2026 yılında Türk lirası cinsinden ödenen katkı payları için devlet katkısı oranı %20’dir. Sistemde en az 10 yıl kalıp 56 yaşını tamamlayan katılımcılar emeklilik hakkı kazanabilir.
Türk parası cinsinden ödenen katkı payları için.
BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ NEDİR?
Bireysel Emeklilik Sistemi, kişilerin aktif çalışma dönemlerinde düzenli tasarruf yaparak emeklilik dönemleri için ek birikim oluşturmasını amaçlayan gönüllü bir sistemdir. Ödenen katkı payları, katılımcının seçtiği emeklilik yatırım fonlarında değerlendirilir. Birikimin seyri, seçilen fonların performansına, piyasa koşullarına, kesintilere ve sistemde kalınan süreye bağlıdır.
BES, Sosyal Güvenlik Kurumu emekliliğinin yerine geçmez; onu tamamlayıcı bir yapıdır. Katılımcı katkı payını artırabilir, azaltabilir, ara verebilir, fon dağılımını değiştirebilir veya mevzuat ve sözleşme şartları çerçevesinde sistemden ayrılabilir.
KATILIM
Emeklilik sözleşmesi oluşturulur.
KATKI PAYI
Düzenli veya esnek ödeme yapılır.
FONLAR
Birikim seçilen fonlarda değerlendirilir.
DEVLET KATKISI
Şartlar dahilinde ayrı hesapta izlenir.
EMEKLİLİK
10 yıl ve 56 yaş şartıyla hak kazanılır.
BES’İN BAŞLICA AVANTAJLARI
DEVLET KATKISI
Türk lirası cinsinden ödenen katkı paylarının %20’si oranında, yıllık üst sınır dahilinde devlet katkısı sağlanır.
UZUN VADELİ TASARRUF DİSİPLİNİ
Düzenli ödeme alışkanlığı, kısa vadeli harcamalardan ayrı bir emeklilik birikimi oluşturmayı kolaylaştırır.
FON ÇEŞİTLİLİĞİ
Risk profiline göre para piyasası, borçlanma araçları, altın, hisse, katılım ve değişken fonlar arasında dağılım yapılabilir.
ESNEK KATKI PAYI
Katkı payı tutarı sözleşme şartlarına göre artırılabilir, azaltılabilir veya ödemeye ara verilebilir.
KISMEN ÖDEME İMKANI
Belirli şartlarla evlilik, konut alımı veya doğal afet durumlarında sistemden tamamen çıkmadan birikimin bir bölümü alınabilir.
MİRAS VE LEHDAR PLANLAMASI
Vefat halinde birikim, sözleşme ve mevzuat çerçevesinde lehdar veya kanuni mirasçılara ödenebilir.
2026 BES DEVLET KATKISI NASIL ÇALIŞIR?
1 Ocak 2026’dan itibaren Türk parası cinsinden bireysel emeklilik katkı payları için devlet katkısı oranı %20 olarak uygulanmaktadır. Örneğin 10.000 TL katkı payı ödemesi yapıldığında, yıllık devlet katkısı üst sınırı aşılmıyorsa devlet katkısı hesabına 2.000 TL aktarılması beklenir.
Devlet katkısının yıllık üst sınırı, ilgili takvim yılındaki yıllık brüt asgari ücret üzerinden hesaplanır. Katılımcının birden fazla BES sözleşmesi olsa bile üst sınır kişi bazında değerlendirilir.
Geçmişte %30 olarak uygulanan devlet katkısı oranı, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren %20 olarak yeniden belirlenmiştir. Eski oranı kullanan içerikler 2026 için güncel değildir.
DEVLET KATKISINA HAK EDİŞ ORANLARI
Devlet katkısı hesabındaki tutarın tamamı sisteme girildiği anda katılımcının serbestçe kullanabileceği hale gelmez. Hak ediş, sistemde kalınan süreye göre kademeli uygulanır.
Hak ediş yoktur.
Devlet katkısı hesabının %15’i.
Devlet katkısı hesabının %35’i.
56 yaş tamamlanmadan ayrılmada.
Tamamına hak kazanılır.
BES FONLARI NASIL ÇALIŞIR?
Birikimin getirisi sabit değildir. Fonların içeriği ve risk seviyesi farklıdır. Katılımcı, risk tercihi ve yatırım süresine göre fon dağılımı oluşturur. Fon seçimi yapılmadığında sözleşmedeki varsayılan veya standart fon uygulaması devreye girebilir.
PARA PİYASASI FONU
Kısa vadeli para piyasası araçlarına ağırlık verir. Getiri potansiyeli ve dalgalanması genellikle daha sınırlıdır.
BORÇLANMA ARAÇLARI FONU
Kamu veya özel sektör borçlanma araçlarına yatırım yapar. Faiz ve piyasa riskine açıktır.
ALTIN / KIYMETLİ MADEN FONU
Altın ve kıymetli maden fiyatlarındaki hareketlerden etkilenir. Kur ve emtia dalgalanması taşır.
HİSSE SENEDİ FONU
Hisse senetlerine ağırlık verir. Uzun vadede yüksek getiri potansiyeli kadar yüksek dalgalanma da barındırır.
DEĞİŞKEN / KARMA FON
Birden fazla varlık sınıfını birlikte kullanır. Fonun stratejisine göre risk seviyesi değişir.
KATILIM FONU
Faizsiz finans ilkelerine uygun varlıklara yatırım yapmayı hedefler.
Fon tercihini yalnızca geçmiş performansa göre yapmayın. Yatırım süresi, risk toleransı, yaş ve birikim hedefi birlikte değerlendirilmelidir. Geçmiş getiri gelecekteki getirinin garantisi değildir.
BES’TE EMEKLİLİK ŞARTLARI
BES’ten emekli olabilmek için sisteme ilk giriş tarihinden itibaren en az 10 yıl sistemde kalmak ve 56 yaşını tamamlamak gerekir. Bu iki şart birlikte sağlanmalıdır.
Emeklilik hakkı kazanıldığında birikim toplu alınabilir, programlı geri ödeme tercih edilebilir veya yıllık gelir sigortası seçenekleri değerlendirilebilir. Seçeneklerin vergisel ve finansal sonuçları farklı olabilir.
BES’TEN KISMEN ÖDEME ALINABİLİR Mİ?
1 Temmuz 2024’te yürürlüğe giren düzenlemelerle, belirli şartları sağlayan katılımcılara sistemden tamamen ayrılmadan kısmen ödeme hakkı tanınmıştır. Evlilik, konut alımı ve doğal afet durumlarında birikimin %50’sine kadar ödeme alınabilir.
EVLİLİK
Belgelendirme ve süre şartlarıyla kısmen ödeme başvurusu yapılabilir.
KONUT ALIMI
İlk veya belirlenen koşullardaki konut alımı için mevzuattaki şartlarla başvuru yapılabilir.
DOĞAL AFET
Doğal afet nedeniyle oluşan ihtiyaçlarda, mevzuat kapsamındaki belgelerle ödeme talep edilebilir.
Evlilik, konut ve doğal afet kapsamında kısmen ödeme alan katılımcının 3 yıl sistemde kalma taahhüdü bulunur. Taahhüdün yerine getirilmemesi, kısmen ödeme kapsamında ödenen devlet katkısının faiziyle geri alınmasına yol açabilir.
BES BİRİKİM PLANLAYICISI
Bu araç yalnızca eğitim amaçlı yaklaşık sonuç üretir. Fon getirisi, kesintiler, enflasyon, devlet katkısı üst sınırı ve mevzuat değişiklikleri gerçek sonucu etkiler.
BES KİMLER İÇİN UYGUN OLABİLİR?
UZUN VADELİ BİRİKİM YAPMAK İSTEYENLER
Düzenli tasarruf disiplinine ihtiyaç duyan ve birikimini günlük harcamalardan ayırmak isteyenler.
EMEKLİLİK GELİRİNİ DESTEKLEMEK İSTEYENLER
SGK emekli gelirine ek kaynak oluşturmayı hedefleyen çalışanlar ve serbest meslek sahipleri.
ÇOCUĞU İÇİN UZUN VADELİ PLAN YAPANLAR
18 yaş altı katılımcılar adına eğitim veya gelecek hedefleri için uzun vadeli birikim planlayan aileler.
FON SEÇİMİNİ AKTİF YÖNETMEK İSTEYENLER
Risk profiline göre fon dağılımını takip etmeye ve gerektiğinde değiştirmeye hazır olanlar.
YAYGIN YANLIŞ BİLİNENLER
Yanlış. Katılımcı sistemden ayrılabilir; ancak devlet katkısı hak edişi ve stopaj gibi sonuçlar doğabilir.
Yanlış. Hak ediş sistemde kalış süresine bağlıdır.
Yanlış. Fon değerleri piyasa koşullarına göre yükselip düşebilir.
Yanlış. Gönüllü BES’e çalışma durumundan bağımsız olarak, mevzuat koşullarını sağlayan kişiler katılabilir.
SIK SORULAN SORULAR
2026 yılında BES devlet katkısı yüzde kaç?
1 Ocak 2026’dan itibaren Türk parası cinsinden ödenen katkı payları için %20’dir.
BES’ten emekli olmak için kaç yıl kalmak gerekir?
En az 10 yıl sistemde kalmak ve 56 yaşını tamamlamak gerekir.
Devlet katkısının tamamını ne zaman alabilirim?
Emeklilik hakkı kazanıldığında, vefat veya maluliyet halinde %100 hak ediş uygulanır.
Katkı payını değiştirebilir miyim?
Sözleşme ve plan kuralları çerçevesinde artırabilir, azaltabilir veya ek katkı payı ödeyebilirsiniz.
Ödemeye ara verirsem ne olur?
Ara verme halinde sözleşmedeki kesinti ve uygulamalar devreye girebilir. Plan koşulları kontrol edilmelidir.
Fon dağılımını değiştirebilir miyim?
Evet. Mevzuattaki sayı ve süre sınırları çerçevesinde fon dağılımı değişikliği yapılabilir.
BES’te zarar edilebilir mi?
Evet. Emeklilik yatırım fonları piyasa riskine açıktır. Getiri garantisi yoktur.
18 yaş altı çocuklar BES’e katılabilir mi?
Evet. Kanuni temsilci aracılığıyla 18 yaş altı bireyler adına BES sözleşmesi kurulabilir.
BES birikimi haczedilebilir mi?
Mevzuatta belirli koruma ve sınırlar bulunur; somut durum için hukuk uzmanından görüş alınmalıdır.
Birikimimi başka şirkete aktarabilir miyim?
Mevzuatta belirtilen süre ve koşullarla emeklilik şirketleri arasında aktarım yapılabilir.
BES’te vergi nasıl uygulanır?
Sistemden ayrılırken stopaj, ana para üzerinden değil getiri üzerinden ve ayrılma şekline göre farklı oranlarda uygulanabilir.
Kısmen ödeme aldıktan sonra sistemden çıkabilir miyim?
Çıkabilirsiniz; ancak 3 yıllık sistemde kalma taahhüdü ihlal edilirse kısmen ödeme kapsamında alınan devlet katkısı faiziyle geri alınabilir.
HEDEFİNİZE UYGUN BES PLANLARINI BİRLİKTE DEĞERLENDİRELİM
Katkı payı, fon yaklaşımı ve birikim süresi için size uygun seçenekleri karşılaştıralım.
BES DANIŞMANLIĞI AL →KAYNAKLAR VE GÜNCELLİK
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Emeklilik planı, sözleşme, fon dağılımı ve mevzuat hükümleri esas alınır.